Podział kresomózgowia

Kresomózgowie parzyste

• płaszcz (pallium):

1. kora mózgu - struktura mózgu, w części kresomózgowia, zbudowana z istoty szarej, którą stanowią komórki neuronów. Pokrywa obydwie półkule kresomózgowia. Tworzy ją około 10 mld komórek ułożonych w sześciu warstwach o różnej grubości. Jest bardzo silnie pofałdowana, dzięki czemu przy niewielkiej objętości zajmuje sporą powierzchnię. Powierzchnia czynna jest więc dzięki temu zwiększona. Kora mózgowa odbiera i analizuje informacje z narządów zmysłów. Odbywają się w niej także procesy skojarzenia, stąd też wysyłane instrukcje określające reakcje ruchowe. Odpowiada za czucie somatyczne, widzenie, słyszenie, czucie, uczenie się oraz planowanie i polecenie ruchów. Dzieli się na korę starą (układ limbiczny), odpowiadającą za stany emocjonalne i popędy oraz kontrolę podwzgórza i korę nową. W każdej pólkuli kora mózgowa dzieli się na cztery płaty: czołowy, ciemieniowy, skroniowy, potyliczny.
2. wyspa
3. hipokamp (łac. hippocampus, Róg Amona Cornu Ammonis) - element układu limbicznego odpowiedzialny głównie za pamięć, drobna struktura nerwowa, umieszczona w płacie skroniowym korze mózgowej kresomózgowia. Składa się ze stopy (charakterystyczny kształt zwierzęcej łapki), koryta i strzępka. Ma decydujące znaczenie dla pamięci świeżej. Odgrywa dużą rolę w procesach uczenia się, ponieważ to w nim następuje przenoszenie wspomnień z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej. Z wiekiem, funkcje hipokampu ulegają pogorszeniu. Dlatego też osoby starsze lepiej pamiętają wydarzenia sprzed lat, niż sprzed kilku dni. Zakończenie hipokampu filtruje sygnały, odbierane przez człowieka ze środowiska. To dzięki niemu nie tracimy świadomości w gwarnym centrum miasta z powodu przeciążenia sygnałami. Dowiedziono także naukowo, że osoby pozbawione hipokampu mają wielkie trudności z wyobrażeniem sobie abstrakcyjnych pojęć oraz nie odczuwają potrzeby odwołania się do istoty wyższej (brak religijnej świadomości). Badania dowiodły również, że hipokamp ulega skurczeniu pod wpływem dużego stresu.
4. węchomózgowie(łac. rhinencephalon) - część kresomózgowia. Zbudowane jest z części obwodowej (opuszka węchowa) oraz korowej. W obecnym mianownictwie anatomicznym węchomózgowie nie jest wyszczególniane jako osobna część kresomózgowia, a jego struktury należą bezpośrednio do części podstawnej kresomózgowia.

• jądra podstawne, inaczej jądra podstawy (łac. ganglia basales, nuclei basales) - grupa jąder jąder wysyłających projekcje do kory mózgowej, wzgórza i pnia mózgu. Jądra podstawne ssaków pełnią rozmaite funkcje związane z kontrolą ruchów, procesami poznawczymi, emocjami i uczeniem się. W odniesieniu do jąder podstawnych funkcjonuje także tradycyjny termin "zwoje podstawne", który jest de facto mylący, ponieważ w neuroanatomia słowo "zwój" odnosi się do skupień istoty szarej w obwodowym układzie nerwowym. Termin "zwoje podstawne" był dawniej powszechnie używany przez neuroanatomów na zasadzie wyjątku, ale obecnie jest on wycofywany z użycia ze względu na konieczność ujednoznacznienia terminologii.
• istota biała półkul (substancja biała łac. substantia alba), istota biała, jeden z dwóch (obok substancji szarej) podstawowych składników ośrodkowego układu nerwowego. Określa się w ten sposób skupiska wypustek nerwowych - dendrytów i aksonów. Głównym budulcem tych wypustek jest błona komórkowa. Często otacza je osłonka mielinowa, która jest błoną komórkową lemocytu. Podstawowym składnikiem błony komórkowej są fosfolipidy - pochodne tłuszczu. Z tego względu substancja biała ma kolor biały. W mózgu substancja biała kryje się pod substancją szarą (np. torebka wewnętrzna). W rdzeniu kręgowym zaś stanowi warstwę zewnętrzną.
• komory boczne - każda z obu półkul mózgu zawiera w sobie jedną komorę boczną posiadającą łukowaty kształt, przypominający przechyloną nieco w dół literę "C". W komorach bocznych wyróżnia się rogi przednie (cornu anterius ventriculi lateralis) sięgające do płatów czołowych, rogi dolne (cornu inferius) w płatach skroniowych, rogi tylne (cornu posterius) w płatach potylicznych oraz części środkowe. Komory boczne poprzez otwory międzykomorowe Monro (foramina intraventricularia) łączą się z leżącą nieco niżej, ale położoną centralnie komorą III, znajdującą się częściowo w obrębie międzymózgowia. W tylnej części komory III rozpoczyna się wąski kanał Sylwiusza, nazywany także wodociągiem mózgu (aqueductus cerebri), który nie posiada w sobie splotu naczyniówkowego i przebiegając przez śródmózgowie łączy się z leżącą jeszcze niżej, również w linii środkowej, komorą IV. Ostatnia z komór znajduje się pomiędzy tylną częścią pnia mózgu a móżdżkiem. Komora IV posiada dwa otwory boczne Luschki (aperturae laterales ventriculi quarti) oraz jeden nieparzysty otwór Magendiego (apertura mediana ventriculi quarti), przez które płyn mózgowo-rdzeniowy przechodzi do przestrzeni podpajęczynówkowej.

Kresomózgowie nieparzyste

• ciało modzelowate (corpus callosum) - część mózgowia, najsilniej rozwinięte spoidło mózgu. Jest to pasmo istoty białej łączące dwie półkule mózgu. Położone jest na dnie szczeliny podłużnej mózgu.
• spoidło przednie (commissura anterior)
• przegroda przezroczysta (septum pellucidum)- struktura mózgowia oddzielająca rogi przednie komór bocznych mózgu. Zbudowana jest z dwu blaszek (laminae septi pellucidi) zbudowanych z istoty szarej i białej, między którymi może znajdować się wąska jama przegrody przezroczystej (cavum septi pellucidi) wypełniona płynem, nie mającym jednak łączności z układem komorowym mózgowia. Od góry, dołu i od przodu sąsiaduje z ciałem modzelowatym (corpus callosum), natomiast od dołu i do tyłu od przegrody przezroczystej znajduje się sklepienie (fornix).
• sklepienie (fornix)- struktura anatomiczna mózgowia, część układu limbicznego. Stanowi ono jedno z najważniejszych połączeń śródlimbicznych, łączących zespół hipokampa (hippocampus) z ciałem suteczkowatym (corpus mammilare), jądrami przegrody (nuclei septi) oraz jądrem przednim wzgórza (nucleus anterior thalami)
• blaszka krańcowa (lamina terminalis)

---